klik waar je heen wilt:
1. Gecertificeerde lassers:
2. Geldigheid certificaat:
a. De einddatum
b. Het half jaar stempel
c. De afkomst van het document
d. Het lasgebied van het document
3. Kosten certificeren:
Hoe werkt een certificaat?
Steeds vaker merk je bij bezoek aan constructie bedrijven dat ze vragen om gecertificeerde lassers.
In Nederland is de regelgeving namelijk zo dat als je constructies maakt waar uiteindelijk mensen gebruik van gaan maken, het laswerk onder keur moet worden gedaan.
Dit geldt bijvoorbeeld voor stalen constructies voor kantoorgebouwen, bruggen, trappen, dakoverspanningen bij stadions of treinperrons.
Kortom, alles waarbij mensen ernstig gewond kunnen raken als er iets misgaat.
De info hieronder kan handig zijn als je met dit soort bedrijven te maken krijgt en je iets meer wilt weten over certificeren en wat daar allemaal bij komt kijken.
1. Gecertificeerde lassers
Hoe weet je van tevoren of een bedrijf gecertificeerde lassers nodig heeft?
Voor elk bedrijfsbezoek, vooral bij nieuwe klanten, is het nuttig om vooraf te kunnen inschatten welk lasniveau er vereist is.
Het maakt namelijk nogal een verschil of het gaat om eenvoudig laswerk, zoals bijvoorbeeld afvalcontainers waarbij de kwaliteit niet zo'n grote rol speelt, of om staalconstructies waarbij de kwaliteit juist van het grootste belang is.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij de productie van bruggen, vliegtuigen, drukvaten, gasleidingen, scheepsrompen, enzovoorts.
Als de kwaliteitseisen zo hoog zijn, is het des te belangrijker om goed te kunnen overleggen welk type lasser er nodig is en welke certificaten deze lasser moet hebben. Het is dus van groot belang om vooraf te weten wat voor soort lassers er nodig zijn.
Bijna elk bedrijf dat onder keur werkt, vermeldt dit ook op zijn website. Vaak wordt aangegeven voor welke branches er wordt gewerkt, zoals bijvoorbeeld de offshore of de olie- en gasindustrie.
Ook wordt er vaak informatie gegeven over de manier waarop het bedrijf gecertificeerd is:
Zo is de NEN-EN-ISO 3834-2 een internationaal erkend kwaliteit systeem voor het lassen wat aangeeft dat dit bedrijf alle kennis in huis heeft om met gecertificeerde lassers te werken.
In de laatste regel wordt EXC.3 aangegeven. Executie klasse 3 - dan weet je al dat de lassers gecertificeerd moeten zijn!
Een ander voorbeeld is Breman Machinery.
Dit bedrijf stelt de hoogst mogelijke eisen aan hun laswerk en de lassers hebben naast veel ervaring ook minimaal 3 lascertificaten nodig om daar te kunnen werken.
Op hun website is het volgende daarover te vinden :
Weer de norm 3834-2 en ook hier wordt er gesproken over de EXC klasse. In dit geval EXC klasse 4 : de strengste norm op gebied van lassen.
Op de foto is een las te zien zoals deze bij Breman regelmatig voorkomt. Prachtige meerlagen techniek door gecertificeerde lasser gelast. Al met al goed om te weten waar je aan begint, deze lassers zijn moeilijker te vinden en zullen ook op de lasschool zwaarder getest gaan worden.
Voorbeeld website Sif Group
2. Geldigheid certificaat
Wanneer is een certificaat nu wel of niet gedig?
Er zijn een aantal belangrijke factoren die bepalen of een LK wel of niet geldig is:
2.1 De einddatum
Een lascertificaat is voor in Europa opgesteld volgens de EN ISO 9606-1.
In deze norm staat onder andere omschreven dat zo’n certificaat een geldigheidsduur kan hebben van 2 jaar ( 9.3b ) of 3 jaar ( 9.3a ).
Onderaan het certificaat staat de datum vermeld van de testdag en de datum wanneer het certificaat komt te vervallen.
Een certificaat voor 3 jaar komt na de einddatum te vervallen. Als je er dan mee verder wilt zal je een nieuw examen moeten afleggen voor een geheel nieuw certificaat.
9.3a certificaat: 3 jaar geldig.
Een tweejarig certificaat kan na einddatum verlengd worden mits alle papieren en stempels die hiervoor nodig zijn ook daadwerkelijk aanwezig zijn. Al deze documenten worden dan ingestuurd naar bijvoorbeeld DNV.
Zij controleren alles en kunnen vervolgens een stempel zetten voor een nieuwe geldigheid van twee jaar.
Een behoorlijk omslachtige manier, zeker voor onze uitzendkrachten omdat zij nooit alle bijbehorende documenten hebben.
Een makkelijkere methode is de 3 jaar certificering.
De lasser haalt een certificaat en is voor drie jaar geldig.
Vaak hebben ze het niet eens voor 3 jaar nodig omdat ze ondertussen weer ergens anders zijn gaan werken.
Een lascertificaat wordt ook vaak “LK” genoemd ( Lassers Kwalificatie )
2.2 De half jaar stempel
Als er in Nederland onder keur gelast moet worden volgens de normen NEN–EN–ISO 3834-2 of de Exc klasse moet er naast de geldigheid van datum ook elk half jaar een stempel op het document staan.
Dit stempel is een half jaar bevestiging van een bedrijf dat hij nog steeds volgens het certificaat last.
Het probleem bij onze lassers is dat al hebben ze een certificaat, ze vaak geen idee hebben dat dit door gestempeld moet worden. Deze info krijgen ze in Polen nooit mee.
9.3a en 9.3b moeten elk half jaar afgetekend worden.
Dus een certificaat zonder stempels is maar het eerste half jaar na excamen dag geldig, daarna komt de geldigheid te vervallen.
2.3 De afkomst van het document
Er zijn enorm veel instanties waarbij je een lascertificaat kan halen.
Maar de meeste bedrijven in Nederland hebben een eigen voorkeur van gecertificeerde instanties waarvan ze weten dat het goed en betrouwbaar is.
Vaak zijn dit documenten van Europees bekende instanties, bijvoorbeeld DNV ( zoals het voorbeeld ) , Loyds, TUV of NIL.
Belangrijk is dat een LK ook de begeleidende documenten heeft als bewijs van geldigheid.
In het voorbeeld onderaan is een LK te zien van één van onze jongens die hier in Nederland is gehaald en door DNV is afgenomen.
Je ziet naast het LK ook alle andere documenten die nodig zijn om een certificaat te kunnen halen.
Dit ontbreken van de extra documenten en het ontbreken van de stempels zorgen ervoor dat de Poolse of andere certificaten vaak niet geaccepteerd worden.
2.4 Het lasgebied van het LK
Mocht een Covebo lasser een geldig certificaat hebben dan moet je ook nog maar zien of het in hetzelfde lasgebied zit als wat er bij de klant gelast wordt.
Zo heb je niks aan een TIG certificaat als er alleen maar MAG gelast wordt.
Ook zijn er verschillende soorten MAG lassen zoals de 135, 136 en 138.
Een LK voor RVS is niet geldig voor staal en ook de afmetingen van het test werkstuk moet redelijk overeenkomen met het te lassen product van de klant.
De kans dat een certificaat geaccepteerd wordt is dus vrij klein.
Download voorbeeld LK:
Let op het aantal documenten wat nodig is voor een geldig certificaat!!
TERUG NAAR BOVEN...
3. Kosten certificeren:
De kosten die nodig zijn om onze lassers te certificeren kunnen aanzienlijk variëren. Daarom is het belangrijk om van tevoren goed te begrijpen wat de vereisten zijn en duidelijke afspraken te maken met de bedrijven, om onaangename verrassingen te voorkomen.
De belangrijkste factor hierbij is de klant zelf. Uiteindelijk bepaalt de klant welk certificaat (of certificaten) behaald moet worden. Bij veel staalbouwbedrijven zal het meestal gaan om één relatief eenvoudig certificaat voor een hoeklas. Er zijn echter ook bedrijven die complexere constructies lassen en soms drie of vier verschillende certificaten nodig hebben om alles te dekken.
Verschillende factoren bepalen hoe een certificaat eruit komt te zien:
- De lasmethode, zoals MAG-lassen, kan verschillende processen omvatten, zoals 135, 136 of 138.
- Het betreft een plaat of een pijp, met de bijbehorende afmetingen.
- Het materiaaltype, zoals staal of RVS.
- Verschillende lasposities.
Er zijn ook diverse factoren die de totale kosten beïnvloeden.
Om dit duidelijk te maken, volgen hier twee voorbeelden:
Voorbeeld 1:
Een eenvoudige hoeklas van een 10mm plaat met drie lagen.
Deze las is relatief eenvoudig, dus de kans op fouten is klein.
Bovendien kan deze las snel worden uitgevoerd, waardoor de uren van de lasschool en examinator beperkt zijn.
De materiaalkosten zijn laag, beperkt tot de stalen plaat.
Verder wordt er nog een externe breektest uitgevoerd en moeten, indien alles correct is, alle documenten worden opgesteld en ondertekend.
Op dit moment bedragen de kosten voor het behalen van een dergelijk certificaat ongeveer €550,-.
Voorbeeld 2:
Een complexere las van een 88,9mm pijp van staal, laspositie H-L045.
Vanwege de complexiteit van deze las is de kans op fouten veel groter.
Voor een dergelijke las moet rekening worden gehouden met een aanzienlijke tijdsduur, minimaal ongeveer vier uur.
Dit betekent dat de examinator ook langer aanwezig moet zijn.
De materiaalkosten zijn eveneens aanzienlijk hoger.
Bovendien worden er externe röntgentesten uitgevoerd om de las te controleren, en moeten de documenten worden opgesteld en ondertekend.
De kosten voor een dergelijk certificaat kunnen variëren van €1000,- tot €1300,- per stuk.
Lassen voor het 6G (L-H045)certificaat.
Door meerdere lassers tegelijkertijd te certificeren, kunnen de kosten per lasser worden verlaagd.
Gezien de kosten en de grote variatie in certificaten is het dus essentieel om goede en duidelijke afspraken te maken met de bedrijven over welk certificaat behaald moet worden.
Een certificaat dat geldig is voor het ene bedrijf, hoeft niet noodzakelijkerwijs aanvaardbaar te zijn voor een ander bedrijf.